Strona główna > Aktualności > Publicystyka > Prawo do posiadania broni

Prawo do posiadania broni

person showing hand gesture
Czas czytania: 5 min.

Prawo do posiadania broni jest bardzo ważne. Niewątpliwie ma duże znaczenie w kwestii naszego bezpieczeństwa, jednak dyskusje na ten temat często kończą się na „strzelaninach w Ameryce”. A przecież pozytywnych aspektów liberalnego dostępu do broni jest wiele.

Samoobrona

Po pierwsze: broń wyrównuje szanse między przestępcą i ofiarą, kobietą i mężczyzną. Wiele kobiet na świecie boi się wyjść z domu w nocy. Przydałoby się coś z tym zrobić. Może, zamiast wymyślać głupie pomysły (jak np. premier Walii, który w marcu tego roku stwierdził, że nie wyklucza wprowadzenia godziny policyjnej tylko dla mężczyzn), dalibyśmy każdemu możliwość obrony przed potencjalnym napastnikiem. Dziś narzędziem, którym może posłużyć się ofiara w swojej obronie, jest chociażby nóż. Jednak żeby skutecznie z niego skorzystać, trzeba też użyć odpowiedniej siły fizycznej, przez co słabsza ofiara może nie dać rady swojemu agresorowi. Poza tym potencjalny napastnik z pewnością zastanowiłby się wiele razy, czy chce zaatakować kogoś, kto może być uzbrojony. W końcu czy najlepszą formą prewencji przed napaściami nie byłby strach bandytów przed zaatakowaniem kobiety z bronią?

Ochrona przed rządami 

„Nigdy nie ufaj rządowi, który nie ufa własnym obywatelom z bronią palną” – mawiał niegdyś Benjamin Franklin. Dobrym przykładem tego, jak bardzo reżimy nie lubią uzbrojonych obywateli, są Czechy. Już w XVI wieku Czesi uzyskali możliwość posiadania broni i cieszyli się nim długo, bo aż ponad czterysta lat. Okres ten zakończyli naziści, którzy przejęli Czechosłowację i zakazali mieszkańcom posiadania broni palnej. Jak wiadomo, po opuszczeniu przez nazistów Czechosłowacji w kraju zapanowali komuniści, którzy dawali zezwolenia na posiadanie broni tylko osobom lojalnym wobec władzy.

Warto również przypomnieć, że w międzywojennej Polsce (podobnie jak dzisiaj) prawo do posiadania broni nie było zbyt liberalne, ponieważ wymagało specjalnego pozwolenia od władz. Polacy zaczęli mocno krytykować obowiązujące wtedy zasady dopiero w trakcie niemieckiej okupacji, kiedy było już za późno i mało kto miał się czym bronić. Gdyby dziś Polska została zaatakowana przez jakikolwiek kraj, również bylibyśmy bezbronni. To pokazuje, jak bardzo nie uczymy się na błędach.

Spadek liczby przestępstw

Czechy

Po raz kolejny jako przykład możemy podać naszych południowych sąsiadów. Dane statystyczne pokazują, że z każdym rokiem im więcej jest posiadaczy broni, tym bardziej spada liczba zabójstw. Uściślając, w 1998 r. liczba legalnie posiadanych broni palnych wynosiła ok. 500 tys. sztuk przy ok. 160 ofiarach umyślnych zabójstw dowolnym przedmiotem. Natomiast w 2013 r. liczba w legalny sposób nabytych broni wzrosła do ok. 720 tys. sztuk, a liczba ofiar umyślnych morderstw spadła do mniej niż 100. Z każdym rokiem różnice pomiędzy tymi dwoma statystykami się stopniowo zwiększają (dane policyjne z lat 1994-2012).

Podając takie dane, myślę, że warto przy okazji wspomnieć, z jakiego typu broni najczęściej korzystają czescy kryminaliści. W 2018 roku w Czechach doszło do 110 morderstw. Ile z nich zostało dokonanych za pomocą legalnie zdobytej broni palnej? Zaledwie 3! Jest to tylko 2,7% wszystkich zabójstw. Pozostałe użyte narzędzia zbrodni to: przedmioty codziennego użytku, m.in. nóż kuchenny, samochód. (58) i nielegalnie zdobyta broń palna (4). Z powodu ataków bez użycia żadnego przedmiotu zmarło 45 osób (dane z czeskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych).

Słowa Stanislava Gibsona, dyrektora czeskiego stowarzyszenia lobbystów właścicieli broni palnej, pokazują, jaki Czesi mają stosunek do broni i jak ważne jest dla nich prawo do jej posiadania: „Ci, którzy [legalnie] noszą broń, są najbardziej uprzejmymi obywatelami. Nie bierzemy udziału w bójkach, nie kłócimy się na ulicy, nie pijemy i nie jeździmy nawet z najmniejszą ilością alkoholu we krwi, bo tak niewiele może wystarczyć, aby stracić prawo jazdy i być zmuszonym sprzedać broń”.

https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/images/f/f0/Crime-interactive_FP2020-II-PL.png

Kennesaw

Kennesaw to miasto w Stanach Zjednoczonych o przydomku „Gun Town”, czyli „miasto broni”. Przydomek ten nie wziął się znikąd, ponieważ w 1982 roku rada miasta nakazała każdemu mieszkańcowi trzymać w swoim domu naładowaną broń palną. Przed wprowadzeniem tego prawa poziom przestępczości w mieście był o 10% wyższy niż średnia krajowa. Jednak w 2005 r., pomimo pięciokrotnego zwiększenia się populacji miasta, poziom przestępczości spadł o ponad 53%. W latach 2012-2018 zostało tam dokonane tylko jedno morderstwo, z kolei odsetek przestępstw z użyciem przemocy nie sięgał nawet 2%. Warto również wspomnieć o mieście Monton Grove, które w 1981 r. całkowicie zakazało mieszkańcom (z wyjątkiem policjantów) posiadania broni palnej. W konsekwencji w 2005 r., przy niewielkim spadku liczby osób zamieszkujących, przestępczość wzrosła o 15,7% (dane na podstawie raportu Senatu RP z października 2017 roku).

Reszta świata

Porównajmy do siebie teraz dwa państwa o dwóch różnych podejściach do broni – Szwajcarię i Honduras. W Hondurasie na 100 obywateli przypada 6,2 sztuk broni palnej, a liczba zabójstw z bronią w ręku na 100 tys. mieszkańców wynosi aż 68,43. Natomiast na 100 Szwajcarów przypada 45,7 sztuk broni palnej, a liczba zabójstw z bronią na 100 tys. osób wynosi 0,77 (dane National Post).

Minusy

Żeby nie było tak kolorowo, trzeba też wspomnieć o kontrargumentach. Prawdopodobnie największym z nich jest trafienie broni w nieodpowiednie ręce. Nie mam na myśli tutaj masowych morderców, którzy niestety istnieją i mogliby chcieć doprowadzić do strzelanin na wzór tych, które miały miejsce np. w USA, ale chodzi mi o osoby niedoświadczone w kontakcie z bronią, które same sobie mogą zrobić krzywdę. W 2010 r. do ponad połowy samobójstw w Stanach Zjednoczonych użyto broni palnej. Część z nich zapewne nie była intencjonalna. Na dodatek w 2015 r. dziewiętnaścioro dzieci do trzeciego roku życia zginęło przez zabawę nieupilnowaną bronią. W Polsce, kraju o niezbyt rozwiniętej kulturze broni, przynajmniej przez jakiś czas mogłoby dochodzić do incydentów, w których np. nowy nabywca broni przez przypadek strzelił do przechodnia lub postrzelił siebie samego (dane z Giffords Law Center).

No właśnie, kultura broni. Jest ona w porównaniu do Czech, Szwajcarii czy USA w Polsce na niskim poziomie. Nie mamy wpojonego do umysłu przekonania, że broń jest gwarantem wolności, jak np. wielu Amerykanów. I mimo niezbyt liberalnego prawa do posiadania broni Polacy, według danych z 2019 r., w zdecydowanej większości (89%) czują się w kraju bezpiecznie i tylko co piąty Polak chciałby liberalizacji przepisów w tej sprawie (dane z 2016 r.)

Zakończenie

Na zakończenie zadajmy sobie pytanie: czy w Polsce, pomimo restrykcyjnego prawa do posiadania broni, dochodzi do strzelanin? Oczywiście, że tak. Jeżeli ktoś naprawdę będzie chciał kogoś zastrzelić, to zakupi broń na czarnym rynku i państwo nie będzie nawet o tym wiedziało. Z kolei człowiek, który chciałby używać pistoletu tylko w celach samoobrony, raczej nie skorzysta z takiej opcji, ponieważ nie będzie chciał ryzykować pójściem do więzienia. Jeżeli broń będzie poza prawem, to tylko ludzie żyjący poza prawem będą mieć do niej dostęp.

 

Bibliografia:

  1. https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/156/plik/ot-658_internet.pdf
  2. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=File:Crime-interactive_FP2020-II-PL.png
  3. https://pl.abcdef.wiki/wiki/Gun_law_in_the_Czech_Republic#Popularity_of_guns
  4. https://pl.abcdef.wiki/wiki/Gun_law_in_the_Czech_Republic#General_attitudes_to_guns
  5. https://pl.abcdef.wiki/wiki/Gun_law_in_the_Czech_Republic
  6. https://ideologia.pl/argumenty-zwolennikow-posiadania-broni-palnej/
    https://giffords.org/lawcenter/gun-violence-statistics/
  7. https://demagog.org.pl/wypowiedzi/czy-polki-i-polacy-czuja-sie-w-naszym-kraju-bezpiecznie/
  8. https://www.hoplofobia.info/przemoc-w-ameryce-podsumowanie/
  9. https://www.hoplofobia.info/bron-palna-w-hondurasie/
  10. https://trybun.org.pl/2016/05/22/bron-palna-w-ii-rzeczypospolitej/
  11. https://mises.pl/blog/2014/10/10/kline-kontrola-broni-nazistowskich-niemczech/
  12. https://trybun.org.pl/2020/05/11/prawo-do-posiadania-broni-oczami-prof-guya-sormana-w-ksiazce-made-in-usa/
  13. https://wiadomosci.dziennik.pl/swiat/artykuly/420234,bron-niewygodna-prawda.html

Autor